«Άθως, τα Χρώματα της Πίστης» του Στράτου Καλαφάτη, Campiglia Cervo, Μοναστικό συγκρότημα του San Giovanni di Andorno, 16 Ιουνίου - 29 Ιουλίου 2018.

«Άθως, τα Χρώματα της Πίστης» του Στράτου Καλαφάτη – Campiglia Cervo

Ο Δήμος της Campiglia Cervo σε συνεργασία με το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού Ιταλίας και το Επίτιμο Προξενείο της Ελλάδος στο Τορίνο, παρουσιάζουν την φωτογραφική έκθεση του Στράτου Καλαφάτη με τίτλο «Άθως, τα Χρώματα της Πίστης», από 16 Ιουνίου έως 29 Ιουλίου 2018, στο Μοναστικό συγκρότημα του San Giovanni di Andorno στην βόρεια Ιταλία.

Η έκθεση είναι παραγωγή του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τράπεζας (MIET). Τα εγκαίνια της έκθεσης, την οποία επιμελείται η Αφροδίτη Οικονομίδου, πραγματοποιούνται στις 16 Ιουνίου 2018 και ώρα 18.00, παρουσία του καλλιτέχνη.

Έπειτα από πέντε χρόνια φωτογραφικής περιήγησης και γνωριμίας με το Άγιον Όρος, ο Στράτος Καλαφάτης μας αποκαλύπτει τον αθέατο κόσμο της Αθωνικής Πολιτείας. Ξεκινώντας την φωτογραφική του εργασία το 2008 και ολοκληρώνοντάς την το 2013, δημιούργησε ένα μεγάλο αριθμό φωτογραφιών από τις οποίες επέλεξε 120 εικόνες που αποτελούν την έκθεση «Άθως, τα Χρώματα της Πίστης». Χρειάστηκαν συνολικά εικοσιπέντε επισκέψεις και διακόσιες ημέρες και νύχτες φωτογράφισης, για να παρουσιάσει μια σύγχρονη εκδοχή για το τοπίο και τους ανθρώπους σε αυτόν τον ιδιαίτερο χώρο.

«Είναι δύσκολο να φωτογραφίσει κανείς το Άγιον Όρος» λέει ο Στράτος Καλαφάτης, «όχι τόσο επειδή αντιστέκεται στον κοσμικό χαρακτήρα της φωτογραφίας, αλλά κυρίως γιατί απαιτείται χρόνος για να αποκαλυφθεί. Για περισσότερα από 1000 χρόνια είναι κρυμμένο πίσω από τη σημειολογία των εικόνων, την τρυφερότητα της παράδοσης και τα θαύματα της πίστης. Ένας τόπος όπου η σιωπή και το μυστήριο εξισορροπούν το παρελθόν και το παρόν, την παράδοση και την ελευθερία, τη δύναμη και την αδυναμία, το σκοτάδι και το φως. Δεν είναι εύκολο να ξεπεράσει κάποιος τη βαριά ιστορία του, την βαθειά θρησκευτικότητα και να δημιουργήσει εικόνες οι οποίες από τη μια θα σέβονται τον τόπο και από την άλλη τη δημιουργική αυτονομία του φωτογράφου».

Οι εικόνες του Στράτου Καλαφάτη μας μεταφέρουν την γοητεία του Αγίου Όρους, τεκμηριώνουν την Μοναστική Πολιτεία με μεγάλη ευαισθησία και καλλιτεχνική μαεστρία, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα την ουσία του, μέσα από ένα βλέμμα περισσότερο βιωματικό παρά αισθητικό. Αποδίδουν τη χιλιόχρονη παράδοση, την ιστορία, την πνευματικότητα αλλά και την άγρια ομορφιά του παρθένου τοπίου, με φόρμες απολύτως σύγχρονες, με την ευαισθησία του καιρού μας, με μια γραφή λάμπουσα και υποβλητική μαζί. Στοιχεία που συνδυάζονται απόλυτα για να σχηματίσουν ένα ασυνήθιστο και ιδιοσυγκρασιακό ύφος που αποβλέπει σε έναν μόνο στόχο: να αποφύγει την απλή ντοκουμενταρίστικη αληθοφάνεια. Το ενδιαφέρον του φωτογράφου επικεντρώνει σε βάθος, στο συναίσθημα, στη λανθάνουσα ουσία, στα πρόσωπα, στις λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής, στο αργό πέρασμα του χρόνου, στην αντίθεση ανάμεσα στον εσωτερικό πλούτο και την ασκητική φτώχια.

«Στο Άγιον Όρος δεν γεννιούνται άνθρωποι. Πηγαίνουν εκεί από έλξη, βαθιά πίστη, ανάγκη, περιέργεια ή απελπισία…». Αυτή η φράση του Στράτου Καλαφάτη υπενθυμίζει την πιό εντυπωσιακή ιδιαιτερότητα του Αγίου Όρους, το περίφημο Άβατον. Το τυπικό της αγιορείτικης ζωής που αφήνει το ανεξίτηλο στίγμα του στους εσωτερικούς κόσμους που ο φωτογράφος επιλέγει να μας διηγηθεί και στις προσωπογραφίες των πρωταγωνιστών τους. Σε αυτόν τον ανδροκρατούμενο κόσμο, οι ιστορίες του Καλαφάτη χρησιμοποιούν μια χρωματική παλέτα που διαθέτει πολύ περισσότερες αποχρώσεις από το αυστηρά μονόχρωμο μαύρο του ράσου. Το αποτέλεσμα είναι ένα Άγιον Όρος με λαμπερά, ενίοτε υπερκορεσμένα και εκτυφλωτικά χρώματα, τα οποία δημιουργούν μια έντονη αντίθεση που μας παραπέμπει στην ζωγραφική του Caravaggio και του Rembrandt.

Το Άγιον Όρος ήταν και είναι από τα πιο πολυφωτογραφημένα μέρη στον κόσμο. Ο Καλαφάτης υπέκυψε, όπως και πολλοί άλλοι φωτογράφοι πριν από αυτόν, στην ακαταμάχητη γοητεία του Όρους και προσπάθησε να συλλάβει την εικόνα της μοναστικής ζωής από μια νέα προοπτική. Στις αρχές του περασμένου αιώνα, επιφανή ονόματα όπως οι Stephane Passet και Fred Boissonnas φωτογράφισαν το πιό θεαματικό Μοναστικό συγκρότημα της Ευρώπης, ενώ στην δεκαετία του ’50 και του ’60 το επισκέφτηκαν διάσημοι Έλληνες φωτογράφοι όπως οι Τάκης Τλούπας, Κώστας Μπαλάφας, Σπύρος Μελετζής. Η νέα αυτή φωτογραφική εκδοχή του Στράτου Καλαφάτη στις αρχές του 21ου αιώνα, γίνεται ένας κρίκος στη μακριά αλυσίδα των φωτογραφικών ντοκουμέντων του κέντρου του Ορθόδοξου Μοναχισμού.

«Αυτό που χαρακτηρίζει την δουλειά του είναι ότι δεν λειτούργησε σαν τουρίστας που ψάχνει συγκινήσεις, ούτε καν σαν παρεμβατικός φωτογράφος, μάλλον λειτούργησε σαν ανώνυμος ζωγράφος, σαν αγιογράφος που ζωγραφίζει ιστορίες αμαρτωλών και αγίων πάνω σε αρχαία ανθίβολα» σχολιάζει ο Νίκος Ξυδάκης προλογίζοντας τον κατάλογο. «Κινήθηκε με απόλυτο σεβασμό προς τους ανθρώπους και τον τόπο, γνώρισε τους προσωπογραφούμενους, τους μίλησε, φιλοξενήθηκε στα κελιά τους, δέχθηκε την ευλογία και το φίλεμά τους». Και στο τέλος κέρδισε την εμπιστοσύνη τους και την άδεια να τους απαθανατίσει με την φωτογραφική μηχανή.

Βιογραφικό του καλλιτέχνη
Ο Στράτος Καλαφάτης (www.stratoskalafatis.com) είναι ένας από τους πιο ταλαντούχους και αξιόλογους φωτογράφους της γενιάς του, πολυβραβευμένος και με πολλές εκθέσεις και εκδόσεις στην μέχρι σήμερα καλλιτεχνική του πορεία. Γεννήθηκε στην Καβάλα το 1966. Σήμερα ζει στη Θεσσαλονίκη, φωτογραφίζει, διδάσκει και οργανώνει δράσεις που αφορούν τη δημιουργική φωτογραφία. Έχει ολοκληρώσει μακροχρόνιες φωτογραφικές εργασίες όπως Αρχέτυπες Εικόνες, Ημερολόγιο 1998 – 2002, Saga, Αρχιπέλαγος, Άθως – Τα Χρώματα της Πίστης. Από τις εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν τα βιβλία του Αρχέτυπες εικόνες (1999), Ομόνοια 2000 – Ταξίδι στον ομφαλό της Αθήνας (με τον συγγραφέα Φίλιππο Φιλίππου – 2000), Ημερολόγιο 1998 – 2002 (με πρόλογο του Christian Caujolle – 2004) και Άθως – Τα Χρώματα της Πίστης (2014). Ο Στράτος Καλαφάτης συμμετέχει σαν εκπρόσωπος της Ελλάδας στην μεγάλη φωτογραφική έκθεση Faces Now – European Portrait Photography from 1990 που περιοδεύει σε όλη την Ευρώπη.